(آيه 70)- «هدف از آن اين است كه افرادى را كه زندهاند انذار كند، و (بر كافران اتمام حجت شود) تا فرمان عذاب بر آنها مسلّم گردد» (لِيُنْذِرَ مَنْ كانَ حَيًّا وَ يَحِقَّ الْقَوْلُ عَلَى الْكافِرِينَ).
آرى! اين آيات «ذكر» است و مايه يادآورى و وسيله بيدارى، اين آيات «قرآن مبين» است كه حق را بدون هيچ گونه پرده پوشى با قاطعيت و صراحت بيان مىكند، و به همين دليل عامل بيدارى و حيات و زندگى است.
(آيه 71)- منافع سرشار چهار پايان براى شما: بار ديگر قرآن مجيد به مسأله توحيد و شرك باز مىگردد، و ضمن برشمردن قسمتى از نشانههاى عظمت خدا در زندگى انسانها، و رفع نيازمنديهاى آنها از سوى خدا، به ضعف و ناتوانى و بينوايى بتها اشاره كرده، در يك مقايسه روشن، حقانيت خط توحيد، و بطلان خط شرك را آشكار مىسازد.
نخست مىگويد: «آيا آنها نديدند كه از آنچه با قدرت خود به عمل آوردهايم چهار پايانى براى آنها آفريديم كه آنان مالك آن هستند» (أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً فَهُمْ لَها مالِكُونَ).
(آيه 72)- و براى اين كه به خوبى بتوانند از اين چهار پايان بهره گيرند «آنها را رام ايشان ساختيم» (وَ ذَلَّلْناها لَهُمْ).
اين حيوانات زورمند پر قدرت كه گاه بطور نادر، به فرمان خدا سر به عصيان و طغيان بر مىدارند، چنان خطرناك مىشوند كه دهها نفر در مقابل آنان عاجز مىشود، ولى در حالت عادى گاهى يك قطار شتر را به ريسمانى بسته و به دست كودكى چند ساله مىسپارند.
«پس هم از آنها مركب راهوار براى خود فراهم مىسازند، و هم از آنها تغذيه مىكنند» (فَمِنْها رَكُوبُهُمْ وَ مِنْها يَأْكُلُونَ).
(آيه 73)- منافع آنها به همين جا ختم نمىشود، بلكه «براى آنان منافع ديگر در اين حيوانات و نوشيدنيهاى گوارايى است» (وَ لَهُمْ فِيها مَنافِعُ وَ مَشارِبُ).
تعبير به «مشارب» اشاره به شيرهايى است كه از چهار پايان مختلف گرفته مىشود، و قسمت مهمى از مواد غذايى انسان از آن و فراوردههاى آن تأمين مىگردد.
«آيا با اين حال شكر اين نعمتها را به جا نمىآورند»؟! شكرى كه وسيله معرفت اللّه و شناخت ولى نعمت است (أَ فَلا يَشْكُرُونَ).
