(آيه 92)- سپس ابزار وصول به اين دو هدف را چنين بيان مى‏كند: «و (من مأمورم) قرآن را تلاوت كنم» (وَ أَنْ أَتْلُوَا الْقُرْآنَ).

از فروغ آن شعله گيرم، و از چشمه آب حياتبخش جرعه‏ها بنوشم، و در همه برنامه‏ها بر راهنمايى آن تكيه كنم، آرى اين وسيله من است! و به دنبال آن اضافه مى‏كند: تصور نكنيد ايمان آوردن شما سودى به حال من و يا از آن بالاتر سودى براى خداوند بزرگ دارد، نه «پس هر كس هدايت شود براى خود هدايت مى‏يابد» (فَمَنِ اهْتَدى‏ فَإِنَّما يَهْتَدِي لِنَفْسِهِ).

و تمام منافع هدايت چه در اين جهان و چه در جهان ديگر عائد خود او مى‏شود.

«و هر كس گمراه شود» (وزر و وبالش به گردن خود اوست) بگو: من فقط از انذار كنندگان و بيم دهندگانم و عواقب شوم آن دامن مرا نمى‏گيرد» (وَ مَنْ ضَلَّ فَقُلْ إِنَّما أَنَا مِنَ الْمُنْذِرِينَ).

(آيه 93)- و سر انجام در آخرين آيه به پيامبر دستور مى‏دهد كه خدا را در برابر اين همه نعمتهاى بزرگ مخصوصا نعمت هدايت، حمد و ستايش كن مى‏فرمايد: «بگو: حمد و ستايش مخصوص ذات خداست» (وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ).

اين حمد و ستايش هم به نعمت قرآن باز مى‏گردد، هم هدايت الهى و هم مى‏تواند مقدمه‏اى براى جمله بعد باشد كه مى‏گويد: «به زودى آياتش را به شما نشان مى‏دهد تا آن را بشناسيد» (سَيُرِيكُمْ آياتِهِ فَتَعْرِفُونَها).

اين تعبير اشاره به آن است كه با گذشت زمان و پيشرفت علم و دانش و خرد آدمى، هر روز پرده از آيات جديد و اسرار تازه‏اى از عالم هستى برداشته مى‏شود، و روز به روز به عظمت قدرت و عمق حكمت پروردگار آشناتر مى‏شويد، و اين ارائه آيات هرگز قطع نمى‏شود و در طول عمر بشر همچنان ادامه دارد.

اما اگر با اين همه، باز راه خلاف و انحراف بپيماييد، بدانيد: «پروردگار شما هرگز از كارهايى كه انجام مى‏دهيد غافل نيست» (وَ ما رَبُّكَ بِغافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ).

و اگر كيفر شما را تأخير مى‏اندازد به خاطر لطفش به بندگان است.

«پايان سوره نمل»