بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ به نام خداوند بخشنده بخشايشگر

(آيه 1)- نزول قرآن در شبى پربركت: در ابتداى اين سوره نيز همانند چهار سوره گذشته و دو سوره آينده كه مجموعا هفت سوره را تشكيل مى‏دهد با حروف مقطعه «حا- ميم» (حم). رو به رو مى‏شويم.

(آيه 2)- در دومين آيه به قرآن مجيد سوگند ياد كرده، مى‏فرمايد: «قسم به اين كتاب آشكار» (وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ).

كتابى كه محتوايش روشن، معارفش آشكار، تعليماتش زنده، احكامش سازنده، و برنامه‏هايش حساب شده است.

(آيه 3)- اما ببينيم اين سوگند براى چه منظورى ذكر شده است؟ آيه شريفه اين حقيقت را روشن ساخته، مى‏گويد: «بطور مسلم ما قرآن را (كه سند حقانيت پيامبر اسلام است) در شبى پر بركت نازل كرديم» (إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ).

شب پر بركتى كه مقدرات جهان بشريت با نزول قرآن رنگ تازه‏اى به خود رفت، شبى كه سرنوشت خلايق و مقدرات يكسان در آن رقم زده مى‏شود، آرى! قرآن در شبى سرنوشت ساز، در شب قدر بر قلب پاك پيامبر نازل شد.

اما هدف اصلى از نزول آن چه بود؟ همان است كه در ذيل آيه به آن اشاره شده، مى‏فرمايد: «ما همواره انذار كننده بوديم» (إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ).

اين يك سنت هميشگى ماست كه فرستادگان خود را براى بيم دادن ظالمان و مشركان مأموريت مى‏دهيم، و فرستادن پيامبر اسلام با اين كتاب مبين نيز آخرين حلقه از اين سلسله است.

(آيه 4)- اين آيه توصيف و توضيحى است براى شب قدر، مى‏گويد: شب قدر شبى است كه «در آن هر امرى از امور بر طبق حكمت الهيه تفصيل و تبيين مى‏شود» (فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ). اين بيان هماهنگ با روايات بسيارى است كه مى‏گويد: در شب قدر مقدرات يك سال همه انسانها تعيين مى‏گردد، و ارزاق، و سر آمد عمرها، و امور ديگر، در آن شب تفريق و تبيين مى‏شود.

(آيه 5)- در اين آيه براى تأكيد بر اين معنى كه قرآن از ناحيه خداست مى‏فرمايد: آرى نزول قرآن در شب قدر «فرمانى بود از سوى ما ما (محمد را) فرستاديم» (أَمْراً مِنْ عِنْدِنا إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ).