(آيه 6)- «و (سوگند به) درياى مملوّ و برافروخته»! (وَ الْبَحْرِ الْمَسْجُورِ).
«مسجور» به معنى «برافروخته» است چنانكه در آيه 71 و 72 سوره مؤمن مىخوانيم: «آنها را در آب سوزان مىكشند، سپس در آتش مشتعل خواهند شد».
اين درياى برافروخته يا همين اقيانوسهاى كره زمين ما است كه در آستانه قيامت، برافروخته مىشود و سپس منفجر مىگردد.
و يا دريائى از مواد مذاب كه در دل كره زمين است و ممكن است آيه فوق قسم به هر دو باشد، چرا كه هر دو از آيات خداوند و شگفتيهاى بزرگ اين جهان است.
قابل توجه اين كه در ارتباط مفهوم اين پنج سوگند با يكديگر چنين به نظر مىرسد كه سه سوگند نخست رابطه نزديكى با يكديگر دارند چرا كه همه از وحى و خصوصيات آن سخن مىگويند «كوه طور» محل نزول وحى بود، و «كتاب مسطور» نيز اشاره به كتاب آسمانى است، خواه تورات باشد يا قرآن، و «بيت المعمور» محل رفت و آمد فرشتگان و پيك وحى خداست.
و اما دو سوگند ديگر از آيات «تكوينى» سخن مىگويد- در برابر سه سوگند نخست كه از آيات «تشريعى» سخن مىگفت- اين دو سوگند يكى اشاره به مهمترين نشانه توحيد يعنى آسمان با عظمت است، و ديگرى به يكى از نشانههاى مهم معاد كه در آستانه رستاخيز رخ مىدهد.
بنابر اين «توحيد»، «نبوت» و «معاد» در اين پنج سوگند جمع است.
(آيه 7)- سپس در اينجا قرآن به بيان موضوعى كه سوگندهاى فوق به خاطر آن ياد شده اشاره كرده، مىفرمايد: «عذاب پروردگارت واقع مىشود» (إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ لَواقِعٌ).
(آيه 8)- «و چيزى از آن مانع نخواهد بود» (ما لَهُ مِنْ دافِعٍ).
كوتاه سخن اين كه: سوگندهاى پنج گانه كه بر محور قدرت خداوند در عالم «تكوين» و «تشريع» دور مىزند بيانگر اين است كه چنين كسى به خوبى قادر است مردگان را بار ديگر به زندگى و حيات بازگرداند، و قيامت را برپا كند، اين همان چيزى است كه سوگندها به خاطر آن ياد شده، همانگونه كه در دو آيه فوق خوانديم.
