آغاز جزء 25 قرآن مجيد
ادامه سوره فصلت‏


(آيه 47)- اسرار همه چيز نزد اوست: در آيه قبل سخن از بازگشت اعمال نيك و بد به صاحبان آنها بود كه اشاره ضمنى به مسأله ثواب و جزاى روز قيامت داشت.

در اينجا اين سؤال براى مشركان مطرح مى‏شد كه اين قيامت كه مى‏گويى كى خواهد آمد؟! قرآن نخست در پاسخ اين سؤال مى‏گويد: «علم به قيامت (و لحظه وقوع آن) تنها به خدا باز مى‏گردد» (إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ). هيچ پيامبر مرسل و فرشته مقربى نيز از آن آگاه نيست.

سپس مى‏افزايد: نه تنها آگاهى بر زمان قيام قيامت مخصوص خداست، علم به اسرار اين عالم و موجودات پنهان و آشكارش نيز از آن اوست «هيچ ميوه‏اى از غلاف خود خارج نمى‏شود، و هيچ زنى باردار نمى‏گردد، و وضع حمل نمى‏كند مگر به علم او» (وَ ما تَخْرُجُ مِنْ ثَمَراتٍ مِنْ أَكْمامِها وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى‏ وَ لا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ).

نه در عالم گياهان و نه در عالم حيوان و انسان نطفه‏اى منعقد نمى‏شود و بارور نمى‏گردد و تولد نمى‏يابد مگر به فرمان خداوند بزرگ و به مقتضاى علم و حكمت او.

سپس مى‏افزايد: اين گروه كه قيامت را انكار مى‏كنند، يا به باد استهزاء مى‏گيرند، «در آن روز كه (قيامت بر پا مى‏شود) آنها را ندا مى‏دهد: كجا هستند شريكانى كه براى من مى‏پنداشتيد! مى‏گويند: (پروردگارا!) ما عرضه داشتيم كه هيچ گواهى بر گفته‏هاى خود نداريم» (وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكائِي قالُوا آذَنَّاكَ ما مِنَّا مِنْ شَهِيدٍ).

آنچه مى‏گفتيم سخنان بى‏اساس و بى‏پايه بود، امروز بهتر از هر زمان مى‏فهميم كه چه اندازه اين ادعاها باطل و بى‏اساس بوده است.

(آيه 48)- و در اين حال مى‏بينند «همه معبودانى را كه قبلا مى‏خواندند محو و گم مى‏شوند» (وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَدْعُونَ مِنْ قَبْلُ).

اصلا صحنه قيامت آن چنان براى آنها وحشتناك است كه خاطره بتها نيز از نظرشان محو و نابود مى‏شود.

آرى «در آن روز مى‏دانند كه هيچ گريزگاهى ندارند» (وَ ظَنُّوا ما لَهُمْ مِنْ مَحِيصٍ).