آسيبشناسي1. عدم منافات بین گشادهرویی و حزن مدام: بشاشت و گشادهرویی و نفی ترشرویی مربوط به ظاهر وجود مومن است اما حزن دائم نسبت به از دست دادن کمالات و بدعاقبتی و خوف از عظمت الهی در قلب ایشان همواره وجود دارد همانطور که در روایات وارد است که مؤمن کسی است که حزن او در قلبش و گشادهرویی او در چهرهاش است[59] و اگر لابلای چهره او جستجو شود، حزنی لطیف و نورانی مورد مشاهده است که حاکی از حالات درونی اوست. همانطور که درباره پیامبر بزرگوار اسلام نقل شده است که ایشان هماره و پیوسته دارای حزن و در خود رفته بودند.[60] البته باید دقت کرد که حزن با غم و اندوه بسیار تفاوت دارد؛ اندوه و غم، ظلمانی است و سنگین و حزن، نورانی و سبک و سبک کننده است و تعالیبخش. توضیح بیشتر را در مدخلهای «حزن» و «غم و اندوه» باید جست.
2. رعایت اعتدال در خوشرویی: همواره باید در نظر داشت که بنابر روایات و قواعد مسلم اخلاق اسلامی، بهترین حالت در هر کار میانهروی است بنابراین در خوشرویی نیز باید اعتدال را از دست نداد همانطور که در روایت از امام علی(علیه السلام) است که فرمود: روترش بودن سبب کسب دشمنی مردم است اما گشادهرویی ]زیاد و با همه کس[ نیز همنشینان بد را به سوی فرد جلب میکند؛ بنابراین بین این دو حالت باش. زیرا بهترین در همه صفات و کارها، حد وسط است.[61]
پی نوشت:
[59]. ديلمى، پیشین، ص 115.
[60] . طبرسى حسن بن فضل؛ مكارم الأخلاق، انتشارات شريف رضى، چاپ چهارم، قم، 1412 هجرى، ص 12.
[61] . ابن أبي الحديد، عبد الحميد بن هبه الله؛ شرح نهج البلاغة، مكتبة آية الله المرعشي النجفي، قم، چاپ اول، 1404ق، ج 20، ص 286.
پاسخ با نقل قول
