با توجه به اين مقدمه به تفسير آيات باز مىگرديم:
(آيه 1)- نخستين سخنى را كه قرآن در اينجا در باره منافقان مطرح مىكند همان اظهار ايمان دروغين آنهاست كه پايه اصلى نفاق را تشكيل مىدهد، مىفرمايد: «هنگامى كه منافقان نزد تو آيند مىگويند، ما شهادت مىدهيم كه حتما تو رسول خدائى»! (إذا جاءك المنافقون قالوا نشهد انك لرسول الله).
سپس مىافزايد: «خداوند مىداند كه تو فرستاده او هستى، ولى خداوند شهادت مىدهد كه منافقان دروغگو هستند» و به گفته خود ايمان ندارند (و الله يعلم انك لرسوله و الله يشهد ان المنافقين لكاذبون). چرا كه آنها نمىخواستند، خبر از رسالت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بدهند، بلكه مىخواستند از اعتقاد خود به نبوّت او خبر دهند و مسلما در اين خبر دروغگو بودند.
و از اينجا نخستين نشانه نفاق، روشن مىشود و آن دوگانگى ظاهر و باطن است كه با زبان مؤكّدا اظهار ايمان مىكنند، ولى در دل آنها مطلقا خبرى از ايمان نيست، اين دروغگوئى محور اصلى نفاق را تشكيل مىدهد.
(آيه 2)- اين آيه به دومين نشانه منافقين پرداخته، چنين مىگويد: «آنها سوگندهايشان را سپر ساختهاند، تا مردم را از راه خدا باز دارند» (اتخذوا ايمانهم جنة فصدوا عن سبيل الله).
«آنها كارهاى بسيار بدى انجام مىدهند» (انهم ساء ما كانوا يعملون).
چرا كه در طريق هدايت مردم به آئين حق، ايجاد مانع مىنمايند، و چه عملى از اين بدتر و زشتتر است؟
تعبير «جنّه» (سپر) نشان مىدهد كه آنها دائما با مؤمنان در حال جنگ و ستيزند، و هرگز نبايد فريب ظاهر سازى و چرب زبانى آنها را خورد، زيرا انتخاب سپر مخصوص ميدانهاى نبرد است.
