(آيه 14)- لذا در اين آيه مىگويد: ما به اين دوزخيان خواهيم گفت: «بچشيد (عذاب جهنم را) به خاطر اين كه ديدار امروزتان را فراموش كرديد، ما نيز شما را فراموش كرديم»! (فَذُوقُوا بِما نَسِيتُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا إِنَّا نَسِيناكُمْ).
«و بچشيد عذاب جاودان را به خاطر اعمالى كه انجام مىداديد» (وَ ذُوقُوا عَذابَ الْخُلْدِ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ).
بار ديگر از اين آيه استفاده مىشود كه فراموش كردن دادگاه عدل قيامت سر چشمه اصلى بد بختيهاى آدمى است، و در اين صورت است كه خود را در برابر قانون شكنيها و مظالم آزاد مىبيند، و نيز از اين آيه به خوبى روشن مىشود كه مجازات ابدى در برابر اعمالى است كه انسان انجام مىدهد و نه چيز ديگر.
(آيه 15)- پاداشهاى عظيمى كه هيچ كس از آن آگاه نيست! مىدانيم روش قرآن اين است كه بسيارى از حقايق را در مقايسه با يكديگر بيان مىكند، تا كاملا مفهوم و دلنشين گردد.
در اينجا نيز بعد از شرحى كه در باره مجرمان و كافران در آيات پيشين بيان شد به صفات بر جسته مؤمنان راستين مىپردازد، و اصول عقيدتى و برنامههاى عملى آنها را بطور فشرده ضمن دو آيه با ذكر هشت صفت، بيان مىدارد.
نخست مىفرمايد: «تنها كسانى به آيات ما ايمان مىآورند كه هر وقت اين آيات به آنان يادآورى شود به سجده مىافتند، و تسبيح و حمد پروردگارشان را به جا مىآورند و تكبر نمىكنند» (إِنَّما يُؤْمِنُ بِآياتِنَا الَّذِينَ إِذا ذُكِّرُوا بِها خَرُّوا سُجَّداً وَ سَبَّحُوا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ هُمْ لا يَسْتَكْبِرُونَ) «1».
در اين آيه چهار قسمت از صفات آنها بيان شده:
1- به محض شنيدن آيات الهى به سجده مىافتند.
همين ويژگى در بعضى ديگر از آيات قرآن به عنوان يكى از برجستهترين صفات انبيا ذكر شده است، چنانكه خداوند در باره گروهى از پيامبران بزرگ مىگويد: «هنگامى كه آيات خداوند رحمان بر آنان خوانده مىشد به خاك مىافتادند و سجده مىكردند و گريه شوق سر مىدادند» (مريم/ 58)
2 و 3- نشانه دوم و سوم آنها «تسبيح» و «حمد» پروردگار است، از يك سو خدا را از نقائص پاك و منزه مىشمرند، و از سوى ديگر او را به خاطر صفات كمال و جمالش، حمد و ستايش مىنمايند.
4- وصف ديگر آنها تواضع و فروتنى و ترك هر گونه استكبار است.
__________________________________________________
(1) اين آيه سجده واجب دارد.
