موضوع: كليد خودسازي ازنظر امام باقر(علیه السلام)

بدترين و بهترين صنعت

اما مشكلي كه در مسير انسان قرار دارد تا ماهيت مطلوب خود يعني انسان خدا و رباني شدن را با افكار و اعمال صالح و خدايي بسازد، هواهاي نفساني و وسوسه هاي شيطاني است. از اين رو بسياري از انسان ها هرگز گل وجود خويش را به سازه اي الهي و رباني تبديل نمي كنند.
دشمن دروني و بيروني اجازه نمي دهد تا افكار و اعمال بر مدار عبوديت و اطاعت خداوند شكل گيرد و صنعت و سازه اي بي نقص و سبحان در قيامت ارايه گردد.
مشكل عمده انسان ها در دنيا اين است كه يا هدف را نمي شناسند و گمراه شده اند يا آنكه مي شناسند، ولي عزم جدي براي تحول و رسيدن به هدف مظهريت خدايي و رباني شدن ندارند و حتي آناني كه هدف را شناخته، راه را دانسته و گام دراين راه برداشته اند، لنگ مي زنند و گام هاي استوار را برنمي دارند.
امام باقر(ع) مشكل بيشتر مردم را در فقدان صداقت به معناي عام مي داند و كليد رهايي و گام نهادن در مسير شدن هاي كمالي را صداقت بر مي شمارد؛ چرا كه آنچه انسان را مي سازد دوري از بدي هاست كه از آن به تقواي الهي نيز ياد مي شود. از نظر آموزه هاي قرآني انسان لازم نيست بسيار تلاش كند تا كارهاي خوب كند، بلكه تنها لازم است از كارهاي زشت دوري و پرهيز كند تا كارهاي خوب و صالح انجام پذيرد.
به سخن ديگر، مانع زدايي خود موجب مي شود تامقتضي، كارش را بكند. آنچه مانع از عمل مقتضي است همان موانعي است كه در سر راه عمل مقتضي وجود دارد. درحقيقت ذات انسان به گونه اي است كه چون فنري فشرده سازي شده است و كارهاي بدو زشت، همچون مانع اجازه نمي دهد تا فنر كارهاي خوب، آزاد شود. كسي كه زشتي و بدي را ترك مي كند، اجازه مي دهد تا كارهاي خوب، خود به خود فعليت يابد و چون فنر بپرد و برهد.
خداوند در آياتي از جمله 283 سوره بقره به صراحت بيان مي كند كه اگر انسان تقواي الهي پيشه كند و از كارهاي زشت و افكار پليد پرهيز نمايد خداوند مواهب زيادي به او مي بخشد كه يكي از آنها علم و دانش است. همچنين درآيه 28سوره انفال مي فرمايد كه تقواداري انسان موجب مي شود تا خداوند قدرت تشخيص ميان حق و باطل و بصيرت را به او عنايت كند.
به هرحال، مشكل عمده اي كه انسان ها با آن مواجه هستند، بي تقوايي است كه داراي مصاديق بسياري است. در اين ميان بدترين مصداق بي تقوايي در عدم صداقت و دروغگويي انسان است؛ چرا كه دروغ ريشه همه بدي ها و زشتي هاست؛ اگر كسي از دروغ برهد، از بسياري از زشتي ها و بدي ها كه نشانه بي تقوايي است رهيده و گام در فعليت بخشي به اعمال و اسماي الهي مي گذارد.