نکته بسیار مهم در ازدواج، (دقّت) در انتخاب و (سهولت) در ازداج باید باشد. حال به معیارها و ملاک ها وخصوصیاتی که در انتخاب همسر باید مورد دقّت قرار گیرد و روی آنها باید حساس بود، توجه می کنیم:

۱- تدیّن و دینداری به معنای واقعی : این مسئله یکی از ارکان مهم در انتخاب همسر است.
پای بندی کامل به اسلام و آن را با جان و دل پذیرفتن و به آن عمل کردن، از جمله شرایط مهم دو جوان است که می خواهند ازدواج کنند. اگر یکی دیندار و دیگری بی دین یا بی توجه به مسائل دینی باشد، زندگی آن دو مقرون باخوشبختی نخواهد بود. انسان دیندار هرگز نمی تواند با همسر بی دین کنار بیاید، چون نقص بی دینی و لا ابالی گری هرگز قابل عفو و اغماض نیست.
در دستورهای اسلامی به این مسئله بسیار توجه شده است. پیامبر اکرم (ص) فرمود: "علیک بذات الدین؛ (۱) بر تو باد که همسر دیندار بگیری".
باز در مورد دیگری فرمود: "هر کس با زنی به خاطر ثروتش ازدواج کند، خداوند او را به حال خودش رها می کند وکسی که به خاطر زیباییش با او ازدواج کند، در او امور ناخوشایند خواهد دید و کسی که به خاطر دین و ایمانش با اوازدواج کند، خداوند همه آن امتیازات را برایش فراهم خواهد کرد".(۲)
۲- اخلاق نیکو نیز از ویژگی هایی است که باید در انتخاب همسر به آن توجه خاص کرد. البته منظور از اخلاق نیکو تنها خنده رویی و خوش خلقی نیست، بلکه صفات و اخلاق پسندیده در نظر عقل و شرع می باشد.
پیامبر(ص) در این مورد فرمود: "اذا جاءکم من ترضَوْن خُلْقَه و دینه فزّوجوه و ان لا تفعلوا تکن فتنةٌ فی الارض و فسادٌ کبیر؛ (۳) با کسی که اخلاق و دینش مورد پسند باشد، ازدواج کنید و اگر چنین نکنید، فتنه و فساد بزرگی در زمین به وجود خواهد آمد".
حسین بن بشار طی نامه ای به امام رضا(ع) نوشت: خواستگاری برای دخترم آمده که بد اخلاق است.
آیا دخترم را به او بدهم؟ امام (ع) در جوابش نوشت: اگر بد اخلاق است، دخترت را به او نده. (۴)
نمونه های اخلاق خوب، خوش زبانی و خوش خُلقی و حق پذیری و لجاجت نکردن و تواضع و راستگویی و وقار و سنگینی و بردباری و صبر و حُسن ظنّ و با محبت و با عاطفه بودن و مؤدّب بودن و وفاداری و قناعت و از این قبیل صفات است.