توضیح: با توجه به اینکه نظام هستی بر اساس تحول و تبدل و زوال و حدوث نهاده شده، هر موجودى پیوسته در حرکت خواهد بود؛ مانند نور خورشید که هر لحظه پس از تابش، نور دیگرى حادث شده فضا را فرا میگیرد، اگرچه نور واحد و ممتد به نظر میرسد؛ از اینرو هیچ موجود طبیعى دو لحظه برقرار نخواهد ماند، همچنانکه نور خورشید دو لحظه بقا و ثبات نخواهد داشت. بر این اساس، براى هر موجودى هر لحظه اجل و مدت خاصى در نظر گرفته شده، و حکم مخصوص و مقدار و اندازه خاصى از سوی خداوند درباره آن صادر مىشود.(2)
پس اینکه فرمود:
«لِکُلِّ أَجَلٍ کِتابٌ»،
معنایش این است که براى هر زمانى حکمى است مخصوص آن زمان. و این اشاره به همان مطلبى دارد که استثناء «وَ ما کانَ لِرَسُولٍ أَنْ یَأْتِیَ بِآیَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ»، و مسئله سنت جارى خدا و تقدیرات او بدان اشاره دارد.
نتیجه اینکه خداى سبحان است که هر چه بخواهد نازل مىکند و بهر چه بخواهد اذن مىدهد، اما همان خدا در هر وقت، هر آیهای را نازل نمىکند و بدان اذن نمىدهد؛ زیرا براى هر وقتى کتابى است که او نوشته و به جز آنچه در آن کتاب نوشته، واقع نمىشود.(3)
پی نوشت:
(2). حسینى همدانى، سید محمد حسین، انوار درخشان، ج 9، ص 237، کتابفروشى لطفى، تهران، 1404ق.
(3). طباطبایى، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج11، ص 374، دفتر انتشارات اسلامی، قم،
پاسخ با نقل قول
