شرح حال اصحاب حضرت امیر المومنین علی علیه السلام : اویس قرنی : زهد و پارسایی اویس

اویس از حواریون امیرالمومنین علیه السلام و از ارکان هشت گانه زهد و تقوا(۱) به شمار می آید. بلکه شان رفیع و منقبت مثال زدنی اش، بسی از مناقب سایر زاهدان و اصحاب برگزیده امیر المومنین علیه السلام بالاتر بوده و به نظر می رسد که کسی از اهل نظر در این مورد تردیدی ندارد.
پیامبر خداصلی الله علیه و آله در باره زهد اویس فرمودند:
ان من امتی من لایستطیع ان یاتی مسجده او مصلاه من العری، یحْجزه ایمانه ان یسال الناس، منهم اویس القرنی؛
در میان امت من افرادی هستند که به خاطر نداشتن لباس نمی توانند، برای نماز در مسجد حاضر شوند و ایمان آنان مانع از آن است که از مردم نیز کمک بخواهند، از جمله این افراد «اویس قرنی» است.(۲).
وی از فیض صحبت پیامبر صلی الله علیه و آله و از برکت ملازمت آن حضرت محروم ماند. با این وجود، رسول خداصلی الله علیه و آله او را برترین «تابعین»(۳) برای امت خود معرفی کرده است.(۴).
*****
زهاد هشت گانه عبارتند از: ۱٫ اویس قرنی ۲٫ ربیع بن خثیم ۳٫ هرم بن حیان ۴٫ عامر بن عبد قیس (این چهار نفر از پیروان حضرت علی اند) ۵٫ ابو مسلم خولانی (از یاران معاویه) ۶٫ مسروق بن اجدع (از ماموران جمع آوری مالیات حکومت معاویه بود) ۷٫ حسن بن ابی الحسن (رییس قدریه و با هر فرقه ای کنار هم می آمد) ۸٫ اسود بن یزید.» (رجال کشی، ص ۹۷، ش ۱۵۴).
حلیه الاولیاء، ج ۲، ص ۸۴؛ سیر اعلام النبلاء، ج ۵، ص ۷۶؛ الاصابه، ج ۱، ص ۲۲۰٫
ر. ک: همین کتاب، ص ۳۴٫
ر. ک: حلیه الاولیاء، ج ۲، ص ۸۷؛ سیر اعلام النبلاء، ج ۵، ص ۷۷؛ مستدرک حاکم، ج ۳، ص ۴۵۵؛ رجال کشی، ص ۹۹، ش ۱۵۶٫