منظور ازجمله «لکلّ اجل کِتاب» چیست؟
جمله «لِکُلِّ اَجَلٌ کِتاب» در آیه 38 سوره رعد به چه حقیقتى اشاره دارد؟
آیه 38 سوره رعد، در حقیقت پاسخى است به ایرادات مختلفى که دشمنان پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) نسبت به ایشان داشتند؛ مانند اینکه مىگفتند:
1. مگر پیامبر ممکن است از جنس بشر باشد، همسر اختیار کند و فرزندانى داشته باشد، این آیه به آنها پاسخ مىدهد که این مسئله تازهاى نیست، ما پیش از تو پیامبران بسیارى فرستادیم و براى آنها همسران و فرزندان قرار دادیم:
«وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلًا مِنْ قَبْلِکَ وَ جَعَلْنا لَهُمْ أَزْواجاً وَ ذُرِّیَّةً».
2. آنها انتظار دارند که هر معجزهاى را پیشنهاد مىکنند و هر چه هوا و هوسشان اقتضا مىکند انجام دهى (چه ایمان بیاورند یا نیاورند) ولى آنها باید بدانند: هیچ پیامبرى نمىتواند معجزهاى جز به فرمان خداوند بیاورد:
«وَ ما کانَ لِرَسُولٍ أَنْ یَأْتِیَ بِآیَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ».
3. سومین ایرادشان این بود که چرا پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) آمده و احکامى از تورات یا انجیل را دگرگون ساخته، مگر نه این است که اینها کتب آسمانى است و از طرف خدا نازل شده؟ مگر ممکن است خداوند فرمان خود را نقض کند؟
آیه مورد بحث در آخرین جمله خود به آنها پاسخ مىگوید که براى هر زمانى حکم و قانونى مقرر شده است:
«لِکُلِّ أَجَلٍ کِتابٌ».
بنابر این، جاى تعجب نیست که یک روز تورات را نازل کند، و روز دیگر انجیل را، و سپس قرآن را؛ چرا که انسان در زندگى متحول و متکامل خود، نیاز به برنامههاى متفاوت و گوناگونى دارد.(1)
پی نوشت:
(1) مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج10، ص 239- 240، دار الکتب الاسلامیة، تهران، 1374ش.
