(آيه 21)- اگر قرآن بر كوهها نازل مىشد از هم مىشكافتند! در تعقيب آيات گذشته كه از طرق مختلف براى نفوذ در قلوب انسانها استفاده مىكرد، و مسائل سرنوشت ساز انسانها را در زندهترين صورتش بيان نمود در اين آيه كه ناظر به همه آيات قرآن مجيد است پرده از روى اين حقيقت بر مىدارد كه نفوذ قرآن بقدرى عميق است كه اگر بر كوهها نازل مىشد آنها را تكان مىداد، اما عجب از اين انسان سنگدل كه گاه مىشنود و تكان نمىخورد! نخست مىفرمايد: «اگر اين قرآن را بر كوهى نازل مىكرديم مىديدى در برابر آن خاشع مىشود، و از خوف خدا مىشكافد» (لو انزلنا هذا القرآن على جبل لرأيته خاشعا متصدعا من خشية الله).
«و اينها مثالهائى است كه براى مردم مىزنيم شايد در آن بينديشيد» (و تلك الامثال نضربها للناس لعلهم يتفكرون).
بعضى اين آيه را بر ظاهرش حمل كردهاند و گفتهاند: تمام موجودات اين جهان، از جمله كوهها، براى خود نوعى درك و شعور دارند و اگر اين آيات بر آنها نازل مىشد به راستى از هم متلاشى مىشدند، گواه اين معنى را آيه 74 سوره بقره مىدانند كه در توصيف گروهى از يهود مىگويد: «سپس دلهاى شما بعد از اين ماجرا سخت شد، همچون سنگ! و يا سختتر! چرا كه پارهاى از سنگها مىشكافد و از آنها نهرها جارى مىشود، و پارهاى از آنها شكاف بر مىدارد و آب از آن تراوش مىكند و پارهاى از خوف خدا به زير مىافتد»!
