(آيه 57)- هفت دليل بر مسأله معاد: از آنجا كه در آيات گذشته سخن از تكذيب كنندگان معاد در ميان بود، و اصولا تكيه بحثهاى اين سوره عمدتا روى مسأله اثبات معاد، است در اينجا به بحث و بررسى پيرامون ادله معاد مىپردازد، روى هم رفته هفت دليل بر اين مسأله مهم ارائه مىدهد كه پايههاى ايمان را در اين زمينه قوى كرده، قلب انسان را به وعدههاى الهى كه در آيات گذشته پيرامون مقربان و اصحاب اليمين و اصحاب الشمال آمده بود مطمئن مىسازد.
در مرحله اول مىگويد: «ما شما را آفريديم پس چرا (آفرينش مجدد را) تصديق نمىكنيد»؟ (نَحْنُ خَلَقْناكُمْ فَلَوْ لا تُصَدِّقُونَ).
چرا از رستاخيز و معاد جسمانى بعد از خاك شدن بدن تعجب مىكنيد؟ مگر روز نخست شما را از خاك نيافريديم؟
(آيه 58)- در اين آيه به دليل دوم اشاره كرده، مىفرمايد: «آيا از نطفهاى كه در رحم مىريزيد آگاهيد»؟! (أَ فَرَأَيْتُمْ ما تُمْنُونَ).
(آيه 59)- «آيا شما آن را (در دوران جنينى) آفرينش (پى در پى) مىدهيد؟ يا ما آفريدگاريم؟! (أَ أَنْتُمْ تَخْلُقُونَهُ أَمْ نَحْنُ الْخالِقُونَ).
چه كسى اين نطفه بىارزش و ناچيز را هر روز به شكل تازهاى در مىآورد و خلقتى بعد از خلقتى، و آفرينشى بعد از آفرينشى مىدهد؟ راستى اين تطورات شگفتانگيز كه اعجاب همه اولوا الالباب و متفكران را برانگيخته از ناحيه شماست يا خدا؟ آيا كسى كه قدرت بر اين آفرينشهاى مكرر دارد از زنده كردن مردگان در قيامت عاجز است؟!
(آيه 60)- سپس به بيان دليل سوم پرداخته، مىگويد: «ما در ميان شما مرگ را مقدر ساختيم، و هرگز كسى بر ما پيشى نمىگيرد» (نَحْنُ قَدَّرْنا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَ ما نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ).
آرى! ما هرگز مغلوب نخواهيم شد و اگر مرگ را مقدر كردهايم نه به خاطر اين است كه نمىتوانيم عمر جاويدان بدهيم.





