بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ به نام خداوند بخشنده بخشايشگر
(آيه 1)- واقعه عظيم! مسائل مربوط به قيامت در قرآن مجيد معمولا با ذكر حوادث عظيم و انقلابى و كوبنده در آغاز آن توأم است، و اين در بسيارى از سورههاى قرآن كه بحث از قيامت مىكند كاملا به چشم مىخورد در سوره واقعه كه بر محور معاد دور مىزند نيز همين معنى كاملا در نخستين آياتش مشهود است.
در آغاز مىفرمايد: «هنگامى كه واقعه عظيم (قيامت) واقع شود» (إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ).
(آيه 2)- «هيچ كس نمىتواند آن را انكار كند» (لَيْسَ لِوَقْعَتِها كاذِبَةٌ).
چرا كه حوادث پيش از آن به قدرى عظيم و شديد است كه آثار آن در تمام ذرات جهان آشكار مىشود.
(آيه 3)- به هر حال رستاخيز نه تنها با دگرگونى كائنات توأم است بلكه انسانها هم دگرگون مىشوند همان گونه كه در آيه مورد بحث مىفرمايد: گروهى را پائين مىآورد و گروهى را بالا مىبرد»! (خافِضَةٌ رافِعَةٌ).
مستكبران گردنكش و ظالمان صدرنشين سقوط مىكنند، و مستضعفان مؤمن و صالح بر اوج قلّه افتخار قرار مىگيرند، گروهى در قعر جهنم سقوط مىكنند، و گروه ديگرى در اعلا عليين بهشت جاى مىگيرند، و اين است خاصيت يك انقلاب بزرگ و گسترده الهى! و لذا در روايتى از امام على بن الحسين عليه السّلام مىخوانيم كه در تفسير اين آيه فرمود: «رستاخيز خافضه است چرا كه به خدا سوگند دشمنان خدا را در آتش ساقط مىكند، و واقعه است چرا كه به خدا سوگند اولياء اللّه را به بهشت بالا مىبرد.»
(آيه 4)- سپس به توصيف بيشترى در اين زمينه پرداخته مىگويد: «در آن هنگام كه زمين به شدت به لرزه در مىآيد» (إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ رَجًّا).
(آيه 5)- اين زلزله به قدرى عظيم و شديد است كه «كوهها درهم كوبيده مىشود» (وَ بُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا).
(آيه 6)- «و به صورت غبار پراكنده در مىآيد» (فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا).
اكنون بايد انديشيد كه آن زلزله و انفجار تا چه حد سنگين است كه مىتواند كوههاى عظيم را كه در صلابت و استحكام ضرب المثل است آن چنان متلاشى كند كه تبديل به غبار پراكنده كند، و فريادى كه از اين انفجار عظيم بر مىخيزد از آن هم وحشتناكتر است.
(آيه 7)- بعد از بيان وقوع اين واقعه عظيم و رستاخيز بزرگ به چگونگى حال مردم در آن روز پرداخته، و قبل از هر چيز آنها را به سه گروه تقسيم كرده، مىگويد: «و شما (در آن روز) سه گروه خواهيد بود» (وَ كُنْتُمْ أَزْواجاً ثَلاثَةً).
