(آيه 20)- هيچ كس مجبور به پيروى وسوسههاى شيطان نيست! در اينجا يك نوع نتيجهگيرى كلى از داستان «قوم سبا» كرده، مىفرمايد: «به يقين ابليس گمان خود را در باره آنها (و هر جمعيتى كه از ابليس پيروى كنند) محقق يافت»! (وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ).
«پس آنان همگى از او پيروى كردند جز گروه اندكى از مؤمنان» (فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ).
يا به تعبير ديگر پيش بينى ابليس كه بعد از سرپيچى از سجده براى آدم و طرد شدن از درگاه كبريايى خداوند گفت: «به عزتت سوگند كه همه آنها را جز بندگان مخلصت گمراه خواهم كرد» در باره اين گروه درست از آب درآمد. (نمل/ 19)
(آيه 21)- در اين آيه در رابطه با وسوسههاى ابليس و كسانى كه در حوزه نفوذ او قرار مىگيرند، و آنها كه بيرون از اين حوزهاند، به دو مطلب اشاره مىكند، نخست مىگويد: «شيطان سلطهاى بر آنها نداشت» و كسى را به پيروى خود نمىتواند مجبور كند (وَ ما كانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطانٍ).
قرآن در جاى ديگر از گفتار خود شيطان نقل مىكند: «من سلطهاى بر شما نداشتم جز اين كه شما را دعوت كردم و شما هم دعوت مرا اجابت نموديد. (ابراهيم/ 22).
ولى پيداست بعد از اجابت دعوت او از ناحيه افراد بىايمان و هوىپرست او آرام نمىنشيند و پايههاى سلطه خود را بر وجود آنان مستحكم مىكند.
لذا در دنباله آيه مىافزايد: «هدف (از آزادى ابليس در وسوسههايش) اين بود، كه مؤمنان به آخرت از افراد بىايمان و كسانى كه در شكّند شناخته شوند» (إِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْها فِي شَكٍّ).
و در پايان آيه به عنوان يك هشدار به همه بندگان مىگويد: «و پروردگار تو حافظ همه چيز و نگاهبان آن است» (وَ رَبُّكَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيظٌ).
تا پيروان شيطان تصور نكنند چيزى از اعمال و گفتار آنها در اين جهان از بين مىرود يا خداوند آن را فراموش مىكند.
