بازارگردي نكردند


مدير روابط عمومي سازمان حج اعتقاد دارد كه كاهش خريد سوغاتي در موسم حج امسال به علت تبليغاتي است كه آن سازمان و رسانه‌ها براي كاهش خريد در حج انجام داده‌اند؛ اما به نظر نمي‌رسد اين تحليل كاملا درست باشد، چرا كه در سال‌هاي گذشته نيز رسانه‌ها و سازمان حج و زيارت بارها و بارها به زائران گوشزد مي‌كردند كه در خريد كردن صرفه‌جويي كنند و با اين حال زائران همين كه به مكه و مدينه مي‌رسيدند هرچه را شنيده بودند فراموش مي‌كردند؛ چشم و چراغ فروشنده‌هاي سعودي مي‌شدند و شكم ساك‌هايشان را از خرت و پرت‌هاي بي‌ارزش پر مي‌كردند.


حجت‌الاسلام حسين شهامت، استاد حوزه و دانشگاه شاهدي است كه به چشم خودش ديده است، ايراني‌ها امسال در خريد از بازارهاي عربستان افراط نكرده‌اند و بر اين باور است كه تغيير نرخ دلار و كاهش ارزش پول ايران باعث بي‌ميلي زائران به خريد سوغاتي شده است.


او مي‌گويد: امسال هر ريال عربستان، هزار تومان بود ، در حالي كه پيشتر هر 4-3 ريال سعودي معادل هزار تومان شده بود.


او تاكيد مي‌كند: باعث تاسف است كه تغيير نرخ ارز باعث شده زائران كمتر خريد كنند، در حالي كه آنها بايد به اين باور قلبي برسند كه مي‌توانند كالاهاي مرغوب‌تري را در داخل كشور خريداري كنند و با اين استدلال از خريدهاي اضافي در بازارهاي عربستان خودداري كنند و به خريدن سوغاتي جزئي بسنده كنند.


هاشم زيرك هم زائري است كه اين گفته‌ها را تائيد مي‌كند‌: بيشتر فروشنده‌هاي عرب، پول ايران را قبول نمي‌كردند و مي‌گفتند به دليل نوسانات شديد هنوز ارزش پول ايران مشخص نيست و نمي‌شود دقيقا مطمئن شد معادل چند ريال عربستان است و به اين ترتيب آنها در روزهاي اول هر 600 تومان ايران را معادل يك ريال عربستان در نظر مي‌گرفتند، اما بعد از مدتي هر هزار تومان را معادل يك ريال گرفتند و سپس در صرافي‌ها، هر 1100 تومان را!


به گفته اين زائر، امسال اجناس بازارهاي عربستان هم گران‌تر شده بود، تا حدي كه بيشتر زائران به قيمت پرسيدن بسنده مي‌كردند، اما نمي‌خريدند.


حجت‌الاسلام حسين احمدي نيز يكي از زائراني است كه وقتي ديده هموطنانش بريز و بپاش را در بازارهاي عربستان كنار گذاشته‌اند، سر ذوق آمده است. او تعريف مي‌كند كه گرچه آمار رسمي سازمان حج و زيارت از كاهش يك سومي بار زائران خبر مي‌دهد، اما به نظر مي‌رسد اين كاهش بسيار بيشتر از آمار رسمي اعلام شده باشد.


احمدي مي‌گويد: هر زائر دو ساك دارد كه معمولا داخل يكي از آنها مايحتاجش را براي سفر مي‌گذارد و در ساك ديگر خريدهايش را. امسال بيشتر زائران فقط با يك ساك برگشتند كه يعني كمتر از نيمي از آن ساك با سوغاتي پر شده و اين نشان مي‌دهد خريد‌ها حدود 50 درصد كاهش داشته است.