حدود یازده، دوازده سالی به تحصیل زبان عربی پرداختم ولی همواره لطف پروردگار بدرقه راهم بود و حین تحصیل هم گاهی، حالات خوش و نورانی نصیبم می شد تا اینکه به نوشتن کتاب اربعین موفق شدم. علمای نجف که از نوشتن کتاب اربعین اطلاع حاصل کردند، کتباً سؤال هایی راجع به فقه برایم فرستادند و پس از اینکه جواب ایشان را دادم درجه اجتهاد به من عطا فرمودند. از آن به بعد مشغول تألیف کتاب بودم وبه ترتیب کتاب های: مخزن اللئالی، سیر و سلوک، معاد، روش خوشبختی، اخلاق نوشته شد وسرانجام به تألیف تفاسیر (تفسیرمخزن العرفان) پرداختم و هنوز هم مشغول به آن هستم.
در تمام این مراحل از تفضلات و الطاف الهی برخوردار بودم و گاه به گاه جرقه های نورانی نصیبم می گردد و محظوظم می کند؛
وهذا من فضل ربی.
- آیا علم شما بیشتر از راه آموختن بوده، یا به شما الهام هم می شود؟ درمورد علم و نور علمی توضیحی برایمان بدهید.
آنچه در علوم ومعنویات، غیر از بحث الفاظ فهمیده ام، بیشتر بیشتر از همین راه ها بود، و در نوشته هایم کمتر از امور خارجی کمک گرفته ام . نمی گویم از غیب خبر دارم و از حال و باطن کسی، اما اغلب معنویات و معارف خود را از استاد فرا نگرفته ام، بلکه از همین حالات بدست آورده ام و غالب نوشته هایم با ارشاد خداوند و کمک او بوده است.
اما علم آنطور که حضرت رسول(صلی الله علیه وآله) می فرمایند، سه قسم است.
۱- آیَةٌ مُحکَمَةٌ که علما تعبیرکرده اند مخصوص علم خداشناسی است.
۲- فَریضَةٌ عادِلَةٌ که مخصوص علم اخلاق است.
۳- سُنَّةُ القائِمَةُ که مقصود علم احکام است. و غرض از نور علمی همین نور معرفت به خدا و معرفت به اخلاق خوب و بد و معرفت به احکام است.
- این نور علمی چگونه به دست می آید؟
ابتدا باید تحصیل علم نمود. تحصیل مقدمه است برای بدست آوردن نور معرفت و سپس در مقام بدست آوردن علم اخلاق و در مقام عمل برآمدن و تزکیه نفس و مبارزه با هواهای نفسانی و خواهش های دل و تمام صفات ناپسندی که درانسان وجود دارد؛ از قبیل: حسد، کبر، طمع، محبت دنیا و دور ساختن اینها از خود؛ و درصدد برآمدن به کسب ایمانی با دلیل و برهان واستدلال و سپس درمقام عمل برآمدن واجبات و ترک محرمات نمودن.
پاسخ با نقل قول
